Przewodnik po Triduum Paschalnym
Zapraszamy na cykl konferencji przygotowujących do przeżycia misterium Triduum Sacrum!
Trzy ostatnie wtorki Wielkiego Postu po Mszy Świętej o 18:00!
Katecheza 1.
Triduum Paschalne to przejście ze śmierci do życia. Zanim się zacznie warto uczestniczyć w czasie Mszy Krzyżma - bardzo uroczystej, w czasie której są święcone oleje krzyżma, oleje katechumenów i oleje chorych. Stare oleje się pali. Wszystko zaczyna się na nowo. Są też odnawiane przyrzeczenia kapłańskie. Triduum Paschalne zaczyna się wieczorną czwartkową Mszą świętą. W tradycji żydowskiej najmłodszy syn pytał ojca rodziny dlaczego noc Paschy jest taka ważna. Ojciec opowiadał wtedy historię wyjścia Żydów z ziemi egipskiej. Bardzo ważny jest obrzęd mandatum, czyli obmycia nóg. Jest to posługa niewolnika, gest służby. Ale niesie nowe przesłanie, nowy mandat bezinteresownej miłości. Jezus patrzył na umyte nogi, nie na twarz apostołów. Nieważne czy to był Jan czy Judasz. To był człowiek - bliźni. My też możemy posługiwać człowiekowi takiemu, jali on jest, a nie takiemu, jakim chcemy go widzieć. Świeccy mają kapłaństwo chrzcielne, kapłani - służebne. Na wieczerzy żydowskiej wypijano zwykle cztery kielichy wina. Jezus wypił trzy, czwartym kielichem był krzyż. Potem śpiewało się psalmy. Jezus wyszedł za Cedron. To było opuszczenie Jerozolimy, złamanie starego porządku. A Jezus wyruszył za potok Cedron i udał się do Ogrodu Getsemani, gdzie Go pojmano. W kościołach symbolizuje to ciemnica. Jezus prawdopodobnie był spuszczony w dół i modlił się tam psalmem 78. Nad Nim byli żołnierze. W świątyni zrywa się z ołtarza - symbolu Jezusa obrus. To dlatego kapłan na początku każdej Mszy świętej całuje ołtarz i kładzie na nim dłonie. Zabiera się też świece i krzyż. Kościół w tym czasie wstrzymuje się od kultu. Warto w czasie Triduum Paschalnego wyciszyć sie i modlić się 78 psalmem.
Katecheza 2.
Wielki Piątek jest w samym centrum Triduum Paschalnego. To źródło, z którego wszystko bierze początek. Z boku Jezusa wypłynęła krew i woda i dała początek sakramentom. Tego dnia ich się nie udziela, chyba że w wyjatkowych przypadkach, jak np. namaszczenie chorych. Powstrzymujemy się od Eucharystii, aby zrozumieć co się stało i głębiej przeżywać kolejne Eucharystie. Na początku liturgii w kościele jest prosta procesja, bez śpiewu i świec. Kapłan pada na twarz. Nazywamy to prostracją. Jest to gest bezradności, ale i najgłębszej czci oddawanej Bogu. Nabożeństwo nie zaczyna się znakiem krzyża. W ten sposób trwa liturgia z dnia poprzedniego. Czytana jest Męka Pańska według św. Jana, gdyż ten ewangelista pokazał ją w sposób najbardziej mistyczny na wzór przedstawienia króla ludowi. Potem w sposób uroczysty jest śpiewana modlitwa. Przychodzi kolej na Adorację Krzyża Świętego. Adorujemy misterium zbawienia a nie narzędzie tortur. Tego dnia klękamy tylko przed krzyżem, także w domu przechodząc obok krzyża powinniśmy przyklęknąć. Następnie wierni przyjmują komunię konsekrowaną poprzedniego dnia. Potem zaczyna się procesja do Grobu Pańskiego. Jest to zwyczaj polskiego Kościoła. Symbolizuje zwycięstwo nad śmiercią. Liturgia kończy się przy Grobie i w ciszy kapłani wraz z ministrantami przechodzą do zakrystii. Każda Eucharystia jest Wielkim Piątkiem.
Katecheza 3.
W Wielką Sobotę to nie koszyczek wielkanocny jest najważniejszy. Co prawda jego zawartość symbolizuje życie, ale to tylko tradycja. Tym niemniej jeżeli ktoś przy okazji pójdzie do spowiedzi i pomodli się przy Grobie Pana Jezusa, to też ma swoją wielką wartość. W Wielkiej Sobocie najważniejsze jest Adoracja - to co rozgrywa się wieczorem, a właściwie w czasie nocnego nabożeństwa. W zasadzie powinno ono być bardzo długie: od godziny 22:00 do 4:00 rano. Byłaby to wtedy prawdziwa noc modlitwy i czuwania na zmartwychwstanie. Szczytem Świętego Triduum Paschalnego jest Wielka Noc - ta noc z soboty na niedzielę. My z kolei jesteśmy przyzwyczajeni, że to niedziela wielkanocna i poniedziałek są najważniejsze. Pierwsze wspólnoty chrześcijańskie czuwały kiedyś w każdą noc z soboty na niedzielę modląc się i wspólnie spędzają czas przy agapie.
Najpierw jest Liturgia Światła. Ciemność jako symbol śmierci to niebezpieczny czas. W Biblii noc i płonące ognisko były bardzo ważne począwszy od Krzewu Gorejącego przez wyjście Żydów z Egiptu po światło z Grobu Pańskiego. Paschalny ogień symbolizuje Boga Ojca, a paschał - Jezusa w ludzkiej naturze. Pięknym obrazem jest świeca paschalna: knot to dusza, wosk - natura ludzka, a światło symbolizuje boskość Jezusa. Za tym światłem idziemy do kościoła i dzielimy się nim z innymi poprzez zapalenie świec, które przynosimy ze sobą. Śpiewana jest pieśń uwielbienia, następnie wygłaszane orędzie wielkanocne i zaczyna się Liturgia Słowa Bożego. Powinno być dziewięć czytań. Pierwsze dotyczy stworzenia świata, drugie ofiary Abrahama, trzecie jest o przejściu przez wody Morza Czerwonego, czwarte to opis Izajasza Nowego Jeruzalem, piąte jest na temat Nowego Przymierza, szóste o chrzcie w Duchu Świętym, siódme z Ezechiela o nowym sercu, ósme mówi o tym że przez chrzest człowiek zanurza się w Chrystusie i wreszcie dziewiąte - to Ewangelia o kobietach idących do Grobu.
Następnie zaczyna się Liturgia Chrzcielna. Tym razem dominujący jest znak wody. Paschał jest trzy razy zanurzany w wodzie. Woda to symbol życia, także wiecznego. Odnawiamy swój chrzest, nasze przymierze z Bogiem. Wypowiadamy przyrzeczenia chrzcielne i śpiewamy litanię do wszystkich świętych. W czasach pierwszego Kościoła niesamowicie wyglądała świątynia pełna katechumenów w białych szatach.
Następnie zaczyna się Liturgia Eucharystyczna, której towarzyszy mocny i donośny śpiew wyrażający radość i dziękczynienie Bogu. Potem rozpoczyna się modlitwa i oczekiwanie na Procesję Rezurekcyjną. Sobota to adoracja chwały. Powinniśmy już od północy śpiewać radosne pieśni uwielbienia i cieszyć się z tryumfu życia nad śmiercią.